fa بهینه‌سازی و تحلیل هزینه‌ای درمان دارویی دیابت نوع 2 برای پیشگیری از هایپوگلیسمی با رویکرد فرآیند تصمیم ‌مارکوف تخصصي Special پژوهشي اصیل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="color: black;">مقدمه:</span></strong> ابتلا به بیماری دیابت و تأثیر آن بر روی عملکردهای فردی و اجتماعی بیماران، هزینه‌های بالایی برای جوامع ایجاد می‌کند. با کنترل قندخون بیماران دیابتی می‌توان از بروز عوارض ناگوار این بیماری جلوگیری نمود. مطالعه پیش رو با هدف بهینه‌سازی درمان دارویی بیماری دیابت نوع 2 انجام شده است.<br> <strong><span style="color: black;">روش:</span></strong> در این مطالعه کاربردی- پیمایشی، زمان‌بندی و توالی درمان‌های دارویی کنترل قندخون با رویکرد فرآیند تصمیم‌گیری مارکوف مدل می‌شود. برای نزدیکی مدل به واقعیت، مباحث هزینه&shy;ای، ارزش زمانی پول و تورم در نظر گرفته می‌شود تا درمان دارویی بیماری دیابت، به صورت اقتصادی برنامه‌ریزی شود. مصرف داروهای ضد دیابت، باعث بروز هایپوگلیسمی در بیماران دیابتی با سنین بالا می‌شود. از این رو، رویکرد پیشگیری از هایپوگلیسمی در سنین بالا، بر روی مدل پیشنهادی اعمال و تأثیر آن مورد تجزیه و تحلیل قرار داده شد. عملکرد مدل پیشنهادی و کارآیی سیاست بهینه حاصل، با گایدلاین‌‌های بالینی مورد مقایسه قرار گرفت. به منظور بررسی رفتار مدل، تجزیه و تحلیل حساسیت بر روی پارامترهای هزینه‌ای نیز صورت پذیرفته است.<br> <strong><span style="color: black;">نتایج</span></strong><strong>:</strong> مدل پیشنهادی عملکرد بهتری نسبت به گایدلاین بالینی بیماری دیابت برای کنترل قندخون نشان داده است. مباحث هزینه‌ای بر روی برنامه درمانی تأثیرگذار بوده و لازم است که برای برنامه‌ریزی اقتصادی درمان دارویی بیماری دیابت لحاظ شود.<br> <strong>نتیجه&shy; گیری:</strong> با بهینه‌سازی تصمیم‌های درمان دارویی بیماری دیابت می‌توان نه تنها دوره عمر با کیفیت بیماران را بهبود بخشید، بلکه از هزینه‌های بالای آن بر روی نظام سلامت کشورها جلوگیری نمود.</span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction:</strong> Type 2 diabetes (T2D) imposes high expenses on societies, due to its effects on individual and social functions of patients. Adverse complications of this disease can be prevented through controlling patient&#39;s blood sugar level. The purpose of this study was to optimize the medication treatment of type 2 diabetes.<br> <strong>Methods:</strong> In this applied survey, Markov decision process (MDP) was used to model the scheduling and sequencing of T2D medication treatments. In order to have a model close to reality, expense issues, time value of money (TVM) and inflation were considered and it was tried to plan a cost-effective treatment program. Since anti-diabetic drugs cause hypoglycemia in elderly patients, a hypoglycemia preventive approach was applied on the proposed model and its effect was analyzed. The function of proposed model and efficiency of the obtained optimal policy were compared with clinical guidelines. Moreover, in order to address the model behavior, sensitivity analysis on parameters related to treatment costs was also conducted.<br> <strong>Results:</strong> The proposed model showed better performance in glycemic control compared to clinical guidelines. Treatment cost parameters affected treatment program.<br> <strong>Conclusion</strong>: In general, optimizing the medication treatment of T2D not only can improve patients&#39; life period with quality, but also can decline high costs imposed on societies&rsquo; healthcare systems.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</div> تصمیم‌گیری درمان پزشکی, دیابت نوع 2, هایپوگلیسمی, بهینه‌سازی, فرآیند تصمیم مارکوف Medical decision making, Type 2 Diabetes, Hypoglycemia, Optimization, Markov decision process 84 97 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-287-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Eghbali-Zarch مریم اقبالی زارچ m.eghbali@ut.ac.ir 10031947532846003607 10031947532846003607 Yes Ph.D. Student Industrial Engineering, School of Industrial Engineering, College of Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Reza Tavakkoli Moghaddam رضا توکلی مقدم tavakoli@ut.ac 10031947532846003608 10031947532846003608 No دانشگاه تهران Mohammad Mehdi Sepehri محمد مهدی سپهری fesfahanian@sina.tums.ac 10031947532846003609 10031947532846003609 No دانشگاه تربیت مدرس Fatemeh Esfahanian فاطمه اصفهانیان mehdi.sepehri@modares.ac 10031947532846003610 10031947532846003610 No دانشگاه علوم پزشکی تهران Amir Azaron امیر آذرون aazaron@sfu.c 10031947532846003611 10031947532846003611 No دانشگاه سایمون فریزر