fa پیش‌بینی متاستاز سرطان پستان با استفاده از مدل‌های فازی و داده‌های بیماران ایرانی مبتلا به سرطان پستان داده کاوی Data Mining پژوهشي اصیل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:12px;"><strong>مقدمه:</strong> متاستاز سرطان پستان، گسترش سرطان پستان به سایر اندام‌های بدن، یکی از مهم‌ترین علل مرگ ناشی از سرطان پستان در زنان محسوب می‌شود. پیش‌بینی متاستاز در مراحل اولیه به انتخاب بهترین روش درمانی و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند.&nbsp;<br> <strong>روش:</strong> در این مطالعه بنیادی از مجموعه داده‌های موجود بیماران ایرانی از مرکز تحقیقات سرطان پستان پژوهشکده سرطان معتمد تهران، استفاده شد. مطالعه حاضر سیستم استنتاج فازی ممدانی، تاکاگی سوگنو و سیستم استنتاج تطبیقی عصبی - فازی (انفیس) برای پیش<span dir="LTR">‌</span>بینی متاستاز سرطان پستان در مراحل اولیه را مورد استفاده قرار داد. <span style="font-family:B Mitra;"></span><br> <strong>نتایج</strong><strong>:</strong> بهترین خطای پیش‌بینی با استفاده از سیستم استنتاج تطبیقی عصبی - فازی (انفیس) مبتنی بر الگوریتم خوشه‌بندی میانگین مراکز فازی به دست آمد. نظرات متخصصان در مرکز تحقیقات سرطان پستان در پژوهشکده سرطان معتمد و خطای پیش‌بینی مدل ارزیابی شده نشان داد که این سیستم پیش‌بینی به خوبی شکل گرفته است.<br> <strong>نتیجه&shy; گیری:</strong> بهترین سیستم پیش‌بینی پیشنهادی می‌تواند به عنوان یک سیستم تصمیم‌یار بالینی برای کمک به پزشکان در فرآیند درمان مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="color:#000000;"><strong>Introduction:</strong> The metastasis of breast cancer, the spread of cancer to different body parts, is considered as one of the most important factors responsible for the majority of deaths caused by breast cancer in women. Diagnosing the breast cancer metastasis at the earliest stages helps to choose the best treatment and improve the quality of life for patients.<br> <strong>Method:</strong> In the present fundamental research, the dataset of Iranian patients available at Breast Cancer Research Center of Motamed Cancer Institute in Tehran was utilized. This study used Mamdani fuzzy inference system, Takagi-Sugeno fuzzy inference system and adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS) to predict breast cancer metastasis at early stages<span dir="RTL">.</span><span dir="RTL"></span><br> <strong>Results:</strong> The best prediction error was obtained using adaptive neuro-fuzzy inference system based on fuzzy c-means approach. The opinion of the experts at Breast Cancer Research Center of Motamed Cancer Institute and the prediction error of the assessed model indicated that this prediction system is well-formed.<br> <strong>Conclusion</strong>: The optimal proposed prediction system can be used as a clinical decision support system to assist medical practitioners in the healthcare practice</span></span></div> سرطان پستان, متاستاز‌, سیستم استنتاج فازی ممدانی‌, سیستم استنتاج فازی تاکاگی سوگنو, سیستم استنتاج تطبیقی عصبی - فازی (انفیس) Breast Cancer, Metastasis, Mamdani Fuzzy Inference System, Takagi-Sugeno Fuzzy Inference System, Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System 181 189 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-622-1&slc_lang=fa&sid=1 Arezou HomaieFasih آرزو همایی فصیح homaiefasih@yahoo.com 10031947532846005963 10031947532846005963 No M.Sc. in Applied Mathematics-Numerical Analysis, School of Mathematical Sciences, Shahroud University of Technology, Shahroud, Iran کارشناسی ارشد ریاضی کاربردی - آنالیز عددی، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران Alireza Atashi علیرضا آتشی smatashi@yahoo.com 10031947532846005964 10031947532846005964 Yes Ph.D. in Medical Informatics, Medical Informatics Research Group, Clinical Research Dept., Breast Cancer Research Center, Motamed Cancer Institute, ACECR, Tehran, Iran دکترای انفورماتیک پزشکی، گروه پژوهشی انفورماتیک پزشکی، دپارتمان پژوهش‌های بالینی، مرکز تحقیقات سرطان پستان، پژوهشکده معتمد جهاد دانشگاهی، تهران، ایران Hojjat Ahsani Tehrani حجت احسنی طهرانی hahsani@shahroodut.ac.ir 10031947532846005965 10031947532846005965 No Ph.D. in Applied Mathematics, Associate Professor, School of Mathematical Sciences, Shahroud University of Technology, Shahroud, Iran دکترای ریاضی کاربردی، دانشیار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران