fa jalali 1401 12 1 gregorian 2023 3 1 9 4 online 1 fulltext

fa طراحی و ارزیابی اپلیکیشن سلامت همراه در خودمدیریتی اختلال استرس پس از سانحه مقدمه: پیشرفت‌های اخیر در حوزه تجهیزات همراه، فرصت‌های مناسبی در راستای ارائه خدمات مؤثرتر و کم هزینه‌تر برای افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن ارائه داده است. با توجه به شیوع نسبتاً بالای اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در ایران و عدم وجود اپلیکیشن بومی در خودمدیریتی عوارض متعدد این اختلال، در پژوهش حاضر به طراحی و ارزیابی اپلیکیشن سلامت همراه در خودمدیریتی PTSD پرداخته شد. روش: این مطالعه کاربردی- توسعه‌ای در دو مرحله صورت پذیرفت. در مرحله اول، پس از بررسی متون، نیازها و انتظارات اپلیکیشن شناسایی شد. سپس بر اساس نیاز‌های شناسایی شده، اپلیکیشن مدل‌سازی، طراحی و سپس با استفاده از زبان‌های برنامه نویسی جاوا و کاتلین تولید و آزمایش شد. در مرحله دوم، کاربردپذیری اپلیکیشن تولید شده توسط متخصصین و کاربران مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج: سرویس‌های ارائه شده در اپلیکیشن عبارت‌اند از: ارائه آموزش روانی، مهارت‌های مقابله­ای، تمرین تنفسی، آرامش‌بخشی، تأثیر گذاری مثبت، حمایت‌های اجتماعی، خودارزیابی، ارائه یادآور، پیوند‌های مفید و خود نظارتی. از دید متخصصین، اپلیکیشن از کیفیت قابل قبول (78/25%) و از دیدگاه کاربران نسبتاً قابل قبول بود (68/67%). متخصصین در فرآیند ارزیابی، بیشترین رضایت را از عملکرد اپلیکیشن ( 80%) و کاربران بیشترین رضایت را از سهولت استفاده از اپلیکیشن (76%) داشنتند. نتیجه‌گیری: به کارگیری اپلیکیشن می‌تواند در ارتقای دسترسی مبتلایان PTSD به خدمات مراقبت بهداشتی مفید واقع شده و ضمن صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌ها، در خودمدیریتی این اختلال مؤثر باشد. Introduction: Recent developments in the use of mobile technologies have given rise to opportunities for more effective and cost-efficient services for people with chronic diseases. Considering the relatively high prevalence of post-traumatic stress disorder (PTSD) in Iran and the lack of a native application for the self-management of many complications of this disorder, the present study aims to develop and evaluate a mobile application for PTSD self-management. Method: This developmental-applied study was conducted in two stages. In the first stage, interviews and a literature review were carried out to identify users’ requirements and expectations of the application. Then, the application was modeled, designed, developed, and tested based on the requirements. In the second stage, the usability of developed application was evaluated by experts and users. Results: The following services were implemented in the application: psychoeducation, coping skills, breathing exercise, relaxation, positive affect, social support, self-assessment, reminders, useful links, and self-monitoring. According to experts’ evaluation, the application was of acceptable quality (78.25%). The application was relatively acceptable from the users’ point of view (68.67%). In the evaluation process, experts were most satisfied with the functionality of the application (80 %), and users were most satisfied with the application’s ease of use (76%). Conclusion: Using the application can be useful in promoting access to healthcare services for patients with PTSD, and in addition to saving time and costs, it can be effective in the self-management of this disorder. Post-traumatic stress disorder, mHealth, Self-Management, Usability, Medical Informatics اختلال استرس پس از سانحه, سلامت همراه, خودمدیریتی, کاربردپذیری, انفورماتیک پزشکی 196 208 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-951-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/25 1401/9/4 2023/01/28 1401/11/8 Saman Mortezaei MSc in Medical Informatics, Research Center for Life & Health Sciences & Biotechnology of the Police, Directorate of Health, Rescue & Treatment, Police Headquarter, Tehran, Iran سید سامان مرتضایی kianm313@gmail.com 0031947532846009635 0031947532846009635 Yes کارشناس ارشد انفورماتیک پزشکی، مرکز تحقیقات علوم و فناوری‌های زیستی و سلامت پلیس، معاونت بهداشت، امداد و درمان، فرماندهی انتظامی، تهران، ایران Sajjad Khanjani PhD in Clinical Psychology, Research Center for Life & Health Sciences & Biotechnology of the Police, Directorate of Health, Rescue & Treatment, Police Headquarter, Tehran, Iran سجاد خانجانی khanjanis23@yahoo.com 0031947532846009636 0031947532846009636 No دکترای روانشناسی بالینی، مرکز تحقیقات علوم و فناوری‌های زیستی و سلامت پلیس، معاونت بهداشت، امداد و درمان، فرماندهی انتظامی، تهران، ایران Eissa Mohammadnejad MSc in Software Engineering, Faculty of Mechanics, Electrical Power & Computer, Science & Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran عیسی محمدنژاد eissa1471@gmail.com 0031947532846009637 0031947532846009637 No کارشناس ارشد مهندسی نرمافزار، دانشکده علوم مکانیک، برق و کامپیوتر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Pouya Mokari Amjad MSc Candidate in Psychology, Department of Human Sciences, Islamic Azad University, Hamedan, Iran پویا مکاری امجد pouya.moam@gmail.com 0031947532846009638 0031947532846009638 No دانشجوی کارشناس ارشد روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

fa توسعه مدل فارماکوژنومیکس مبتنی بر رگرسیون بردار پشتیبان با رویکرد انتخاب ویژگی‌های بهینه جهت تعیین دوز اولیه درمانی داروی ضد انعقادی وارفارین مقدمه: فارماکوژنومیکس و استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در آن یکی از جدیدترین زمینه‌های تحقیقاتی بیوانفورماتیک است. یکی از داروهای بسیار مهم که تعیین دوز اولیه درمانی آن کار مشکلی است، داروی ضدانعقادی وارفارین می‌باشد. وارفارین یک داروی ضد انعقاد خوراکی است که انتخاب دوز بهینه آن به دلیل پنجره درمانی باریک و روابط پیچیده فاکتورهای فردی، چالش برانگیز است. هدف این پژوهش تعیین دوز اولیه بهینه می­باشد. روش: در میان روش‌های مبتنی بر کرنل، مقایسه و شناسایی کرنل مناسب مورد بحث قرار نگرفته است. در این پژوهش ضمن بررسی دقیق این رویکرد، الگوریتم‌های مختلف انتخاب ویژگی را مورد آنالیز قرار داده و با تکیه به نظر خبرگان، زیرمجموعه مناسب از متغیرهای پیش‌بین مؤثر جهت تخمین دوز شناسایی خواهد شد. نتایج: در این مطالعه از مجموعه داده‌ای جمع‌آوری شده توسط کنسرسیوم بین‌المللی وارفارین استفاده  شده است. نتایج نشان می‌دهد که ماشین بردار پشتیبان با کرنل مناسب و زیرمجموعه ویژگی‌های پیشنهادی قادر است به طور موفقیت‌آمیزی دوز ایده‌آل وارفارین را برای درصد قابل توجهی از بیماران با خطایی حدود 0/7 میلی‌گرم در هفته پیش‌بینی کند. نتیجه‌گیری: تخمین با نسخه حداقل مربعات رگرسیون بردار پشتیبان مبتنی بر کرنل مناسب و با یک استراتژی مناسب انتخاب ویژگی صورت گرفت. در این روش، رویکرد بهتری برای پیش‌بینی دوز بهینه درمانی وارفارین ارائه شده است که قادر است خطای دوزهای اشتباه و عواقب ناشی از آن را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش دهد. Introduction: Using artificial intelligence tools in pharmacogenomics is one of the latest bioinformatics research fields. One of the most important drugs that determining its initial therapeutic dose is difficult is the anticoagulant warfarin. Warfarin is an oral anticoagulant that, due to its narrow therapeutic window and complex interrelationships of individual factors, the selection of its optimal dose is challenging. Method: Among the relatively successful methods of kernel-based estimation, comparison and identification of suitable kernels have not been researched. In the present research, while carefully examining this approach, different features of selection algorithms were analyzed based on expert opinions, and an appropriate subset of efficient predictor variables was identified for dose estimation. Results: In the current study, a dataset collected by the International Warfarin Consortium was used. The results showed that the support vector machine with a suitable kernel and a subset of the proposed features can successfully predict the ideal dose of warfarin for a significant percentage of patients with an error of approximately 0.7 mg per week. Conclusion: The estimation was conducted using the least squares version of the support vector regression based on a suitable kernel and feature selection strategy. In this method, a better approach for predicting the optimal therapeutic dose of warfarin was presented, which can significantly reduce the wrong dose error and its consequences. Pharmacogenomics, Initial Warfarin Dose Estimation, Feature Selection, Least Squares Support Vector Regression فارماکوژنومیکس, تخمین دوز اولیه وارفارین, انتخاب ویژگی, رگرسیون بردار پشتیبان حداقل مربعات 209 229 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-927-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/8 1401/6/17 2023/01/282022/12/21 1401/9/30 Rouhollah Maghsoudi PhD Student, Deportment of Computer Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran روح الله مقصودی rcemaghsoudy@gmail.com 0031947532846009639 0031947532846009639 No دانشجوی دکتری، گروه مهندسی کامپیوتر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mitra Mirzarezaee Assistant Professor, Department of Computer Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran میترا میرزارضایی mirzarezaee@srbiau.ac.ir 0031947532846009640 0031947532846009640 Yes استادیار، گروه مهندسی کامپیوتر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mehdi Sadeghi Associate Professor, National Institute of Genetic Engineering and Biotechnology (NIGEB), Tehran, Iran مهدی صادقی mehdisadeghi42@gmail.com 0031947532846009641 0031947532846009641 No دانشیار، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران Babak Najar-Araabi Full Professor, School of Electrical and Computer Engineering, University College of Engineering, University of Tehran, Iran بابک نجار اعرابی arrabi@ut.ac.ir 0031947532846009642 0031947532846009642 No استاد تمام، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

fa طراحی و پیاده‌سازی سامانه مدیریت پژوهش‌های مروری در حوزه پزشکی و سلامت مقدمه: رشد روز‌افزون علوم و به تبع آن پژوهش‌های تخصصی حوزه بهداشت و درمان، پژوهشگران را با مشکل عدم تسلط بر مدیریت مطالعات مواجه نموده است. پژوهش‌های مروری ، برای پژوهشگر‌ان این امکان را فراهم می‌آورد که با صرف زمان و هزینه پایین‌تر به حجم قابل قبول و دسته‌بندی شده‌ای از اطلاعات دسترسی پیدا کرده و بتوانند به مغز اصلی پژوهش‌ها دست یابند. نگارش این پژوهش‌ها کار بسیار دشواری است، زیرا نیازمند دانش عمیق در حوزه خاص و همچنین بررسی تعداد بالای مطالعات برای یافتن و تجمیع اطلاعات مناسب است. هدف این مطالعه طراحی و پیاده‎سازی سامانه مدیریت بانک اطلاعاتی پژوهش‌های مروری در حوزه پزشکی و سلامت می‎باشد. روش: این مطالعه کاربردی در سال ۱۴۰۱ با توسعه یک سامانه نرم‌افزاری انجام شده است. طراحی و پیاده‌سازی این سامانه در 3 مرحله ۱) تجزیه و تحلیل ۲) طراحی و پیاده‌سازی ۳) آزمایش و رفع مشکل (پیاده‌سازی نمونه موردی) صورت گرفته شده است. این سامانه با استفاده از فریم‌ورک‌های مبتنی بر JavaScript، Angular در سمت Front-End و نیز Node.JS در سمت Back-End پیاده‌سازی شده است. در مرحله نهایی سامانه با آزمایش یک پژوهش واقعی آزمون شده و نواقص و مشکلات مرتفع گردید. نتایج: در فرآیند آزمون سامانه این نتیجه حاصل شد که این سامانه می‌توان دقت در فرآیند مربوط به ورود اطلاعات را بسیار افزایش دهد و همچنین تحلیل نتایج را برخط و با سرعت و دقت بالایی انجام داد. نتیجه‌گیری: نتایج تحلیل حاضر می‌تواند به سیاستگذاران جهت قانونگذاری مناسب و به مدیران کسب‌وکارها جهت رفع مشکلات شناسایی شده و افزایش اعتماد و رضایت کاربران کمک نماید. Introduction: The increasing growth of science and specialized articles in various fields, especially in health and treatment, has faced researchers with the challenge of keeping up with this progress. Review research provides researchers with the possibility to gain access to an acceptable and categorized amount of information by spending less time and money and helps them reach the original essence of the research. However, carrying out such research is very difficult because it requires deep knowledge of the specific field as well as reviewing several studies to find and gather appropriate information. By developing a system, we intended to help researchers in the process of categorizing, extracting, and aggregating data and findings. This study aimed to design and implement a database management system to review studies in the field of medicine and health. Method: This practical study was done in 2022, and associated with software development. The system was developed in three stages as follows: 1) analysis, 2) implementation, and 3) testing and troubleshooting. This system is implemented using the frameworks based on JavaScript, Angular on the front-end side and Node JS on the back-end side. In the final stage, the system was tested using actual research, and possible defects and problems were detected and solved; finally, the system was handed over to the research team to conduct new research. Results: In the process of testing the system, we found that by using this system, the accuracy of the information entry process can be greatly increased, and the analysis of the results can be done online with high speed and accuracy. Conclusion: The results of the present analysis can help policy makers for appropriate legislation and business managers to solve identified problems and increase user trust and satisfaction. System Design, Database Management, Review Research, Medicine and Health طراحی سامانه, مدیریت بانک اطلاعاتی, پژوهش‌های مروری, پزشکی و سلامت 230 243 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-969-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/82023/01/17 1401/10/27 2023/01/282022/12/212023/02/13 1401/11/24 Mehran Modares Torbati MSc in Medical Informatics, Chemical Injuries Research Center, Systems Biology and Poisoning Institute, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مهران مدرس تربتی mehranmodaresi@gmail.com 0031947532846009643 0009-0004-1365-6209 No کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، مرکز تحقیقات آسیب‌های شیمیایی، انستیتو سیستم بیولوژی و مسمویت ها، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران Sadegh Kazemi doust Demochali MSc in Polymer Engineering, Department of Polymer Engineering and Color Technology, Amirkabir University of Technology, Tehran, Iran صادق کاظمی دوست دموچالی s.kazemidoust@aut.ac.ir 0031947532846009644 0031947532846009644 No کارشناسی ارشد مهندسی پلیمر، گروه مهندسی پلیمر و فناوری رنگ، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران Mansour Farzinfard PhD in Cyber Security, Chemical Injuries Research Center, Systems Biology and Poisoning Institute, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran منصور فرزین فرد farzinfard@bmsu.ac.ir 0031947532846009645 0031947532846009645 No دکتری امنیت سایبری، مرکز تحقیقات آسیب‌های شیمیایی، انستیتو سیستم بیولوژی و مسمویت ها، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران Morteza Bagheri MSc in Computer Engineering, Chemical Injuries Research Center, Systems Biology and Poisoning Institute, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرتضی باقری stu.bagheri@gmail.com 0031947532846009646 0031947532846009646 No کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر، مرکز تحقیقات آسیب‌های شیمیایی، انستیتو سیستم بیولوژی و مسمویتها، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران Hasan Bagheri PhD in Analytical Chemistry, Professor, Chemical Injuries Research Center, Systems Biology and Poisoning Institute, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran حسن باقری h.bagheri82@gmail.com 0031947532846009647 0031947532846009647 No دکتری شیمی تجزیه، استاد مرکز تحقیقات آسیب‌های شیمیایی، انستیتو سیستم بیولوژی و مسمویتها، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران Masoud Arabfard PhD in Bioinformatics, Assistant Professor, Chemical Injuries Research Center, Systems Biology and Poisoning Institute, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مسعود عرب فرد arabfard@gmail.com 0031947532846009648 0031947532846009648 Yes دکتری بیوانفورماتیک، استادیار مرکز تحقیقات آسیب‌های شیمیایی، انستیتو سیستم بیولوژی و مسمویتها، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران

fa اولویت‌بندی معیارهای خرید به روش تصمیم‌گیری چندمعیاره بهترین-بدترین خطی جهت تأمین بهینه ملزومات پزشکی مقدمه: یکی از اصلی‌ترین چالش‌های نظام سلامت، بهبود کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی توأم با تعدیل هزینه‌ها می‌باشد. انتخاب صحیح و به‌کارگیری ابزار و تجهیزات مناسب علاوه بر تضمین کیفیت خدمات، صرفه اقتصادی نیز به‌همراه خواهد داشت. از آنجا که ملزومات پزشکی یکی از ارکان اساسی و پرهزینه در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی است کارشناسی خرید آن به موضوعی مهم و پیچیده تبدیل شده است. هدف این پژوهش اولویت‌بندی معیارهای خرید ملزومات پزشکی می‌باشد. روش: این پژوهش از نوع کاربردی و به روش توصیفی-پیمایشی است. در این مطالعه معیارهای گردآوری شده از مطالعات مرتبط و تکمیل شده با نظرات خبرگان، با روش تصمیم‌گیری چندمعیاره بهترین-بدترین خطی، برای چهار دسته از ملزومات و با استفاده از نرم‌افزارهای لینگو و اکسل اولویت‌بندی و وزن‌دهی شدند. نتایج: با وزن‌دهی به شانزده زیرمعیار کارشناسی خرید ملزومات پزشکی در قالب پنج دسته، میزان اهمیت هر معیار مشخص شد. طبق نتایج، دو زیرمعیار «کیفیت» و «قیمت»، مهمترین و «سابقه فروشنده» به عنوان کم‌اهمیت‌ترین شاخص در خرید ملزومات پزشکی شناخته شد. نتیجه‌گیری: استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره بهترین-بدترین خطی، با سازگاری قطعی نتایج و قابلیت اطمینان بالا منجر به اولویت‌بندی و وزن‌دهی دقیق معیارهای کارشناسی خرید ملزومات پزشکی گردید. بهره‌گیری از نتایج این پژوهش و توجه به اهمیت هریک از  معیارها در خرید ملزومات مورد نیاز مراکز بهداشتی و درمانی، علاوه بر تضمین کیفیت و تداوم خدمات، کاهش چشمگیر هزینه‌های تأمین را نیز در پی خواهد داشت. Introduction: One of the main challenges of the health system is improving the quality of healthcare services by adjusting the costs. The right choice of tools will bring economic savings besides excellent service quality. Since medical supplies are among the fundamental and costly elements in providing services, the expertise of purchasing has become an important and complex issue. This study aimed to prioritize criteria for purchasing medical supplies. Method: This research is an applied study conducted with a descriptive survey method. In this study, the criteria collected from related studies and completed with the opinion of experts were prioritized and weighted for four categories of medical supplies by the linear best-worst multi-criteria decision-making method using Lingo and Excel software. Results: By weighting sixteen sub-criteria of purchasing medical supplies in the form of five categories, the importance of each criterion was determined. According to the results, the two sub-criteria of "quality" and "price" were recognized as the most important and "seller's record" as the least important indicator in the purchase of medical supplies. Conclusion: Using the linear best-worst multi-criteria decision-making method with definite consistency of results and high reliability led to the prioritization and accurate weighting of criteria for purchasing supplies. Paying attention to the indicators in the purchase of medical supplies, in addition to guaranteeing the quality and continuity of services, will lead to a significant reduction in supply costs. Health and Treatment Centers, Medical Supplies, Purchasing Expertise, Multi-Criteria Decision-Making, Best-Worst Method مراکز بهداشتی و درمانی, ملزومات پزشکی, کارشناسی خرید, تصمیم گیری چندمعیاره, روش بهترین-بدترین 244 255 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-943-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/82023/01/172022/11/1 1401/8/10 2023/01/282022/12/212023/02/132023/01/23 1401/11/3 Fatemeh Ghaderi Ph.D. Candidate in Information Technology Management, Department of Information Technology Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran فاطمه قادری fatemeh_ghaderi@srbiau.ac.ir 0031947532846009649 0031947532846009649 No دانشجوی دکترای مدیریت فناوری اطلاعات، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ali Rajabzadeh Ghatari‌ Ph.D. in Production and Operations Management, Professor, Department of Industrial Management, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran, Invited Professor, Department of Information Technology Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran علی رجب زاده قطری alirajabzadeh@modares.ac.ir 0031947532846009650 0031947532846009650 Yes دکترای مدیریت تولید و عملیات، استاد، گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران، استاد مدعو، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Reza Radfar Ph.D. in Industrial Management, Professor, Department of Industrial Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran رضا رادفر r.radfar@srbiau.ac.ir 0031947532846009651 0031947532846009651 No دکترای مدیریت صنعتی، استاد، گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

fa شناسایی چالش‌های کاربران در استفاده از خدمات پلتفرم‌های سلامت الکترونیک مقدمه: در سال‌های اخیر، به ویژه با شیوع بیماری کووید-19 استفاده از خدمات سلامت الکترونیک به شدت افزایش یافته است. همزمان با رشد و توسعه استفاده از خدمات الکترونیک در میان کاربران، نگرانی در زمینه مسائل اخلاقی و قانونی افزایش می‌یابد. هدف مطالعه حاضر، بررسی وضعیت موجود ارائه سلامت الکترونیک توسط پلتفرم‌های فعال در این حوزه و شناسایی چالش‌ها و مشکلات کاربران در استفاده از این خدمات، جهت دستیابی به وضعیت مطلوب است. روش: مطالعه حاضر یک مطالعه کیفی به روش تحلیل محتوا است. ابتدا نظرات کاربران در اپلیکیشن بازار و مایکت جمع‌آوری شده، سپس با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، 300 مورد از نظرات حاوی مشکلات کاربران انتخاب و با استفاده از روش تحلیل 6 مرحله‌ای گرانهیم و لاندمن تجزیه و تحلیل شد. تحلیل نظرات با نرم‌افزار MAXQDA انجام شده است. نتایج: مهم‌ترین مشکلات کاربران در استفاده از خدمات سلامت الکترونیک، در دو دسته اصلی مسائل مربوط به مراقبت و مسائل مربوط به بستر ارائه دهنده خدمات و در 6 زیرطبقه شامل روابط پزشک-بیمار، استاندارد مراقبت، کیفیت پلتفرم، ثبت نظر کاربران، مسئولیت‌پذیری، تعرفه خدمات طبقه‌بندی شده است. در میان نظرات کاربران بیشترین نارضایتی مربوط به شاخه مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی پلتفرم (به ویژه مسئله عدم دریافت خدمات علی‌رغم پرداخت هزینه، پشتیبانی ضعیف و عدم بازگشت وجه) بوده و پس از آن مسائل مربوط به استاندارد مراقبت قرار داشت. نتیجه‌گیری: نتایج تحلیل حاضر می‌تواند به سیاستگذاران جهت قانونگذاری و نظم دهی مناسب و به مدیران کسب‌وکارها جهت رفع مشکلات شناسایی شده و افزایش اعتماد و رضایت کاربران کمک نماید. Introduction: In recent years, especially with the spread of the COVID-19 disease, the use of electronic health services has increased greatly. Along with the growth and development of the use of electronic services among users, the concern about ethical and legal issues increases. The purpose of this article was to review the current state of electronic health provision by active platforms in this field and to identify the challenges and problems of users in using these services to achieve the desired state. Method: This qualitative study was conducted using the content analysis method. User comments were collected in Bazaar and Myket mobile applications. Then, using the purposeful sampling method, 300 selected comments containing users' difficulties were analyzed by qualitative content analysis method based on the six steps proposed by Graneheim & Lundman using MAXQDA software. Results: The most important problems reported by users of e-health services fall into two main categories: issues related to care and issues related to the service provider's platform; these difficulties are classified into six subcategories, including doctor-patient relationships, the standard of care, platform quality, user feedback, responsibility, and service tariff. Among the user comments, the most dissatisfaction was associated with the subcategory of the platform's responsibility and accountability (especially the issue of not receiving services despite paying, poor support, and no refunds), followed by issues related to the standard of care. Conclusion: The results of the present analysis can help policymakers with appropriate legislation and regulation and help business managers with solving identified problems. It also increases user satisfaction and trust. e-Health, Telemedicine, User, Content Analysis سلامت الکترونیک, پزشکی از راه دور, کاربر, تحلیل محتوا 256 266 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-956-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/82023/01/172022/11/12022/12/5 1401/9/14 2023/01/282022/12/212023/02/132023/01/232023/01/24 1401/11/4 Nafiseh Salehnia P.h.D of Health Economics, Cyberspace Ethical Studies Group, Cyberspace Research Institute, Tehran, Iran نفیسه صالح نیا N.salehnia@modares.ac.ir 0031947532846009652 0031947532846009652 Yes دکتری اقتصاد سلامت، گروه مطالعات اخلاقی، پژوهشگاه فضای مجازی، تهران، ایران Fatemeh Salehnia M.Sc in Artificial Intelligence, Cyberspace Ethical Studies Group, Cyberspace Research Institute, Tehran, Iran فاطمه صالح نیا f.salehnia@gmail.com 0031947532846009653 0031947532846009653 No کارشناس ارشد هوش مصنوعی، گروه مطالعات اخلاقی، پژوهشگاه فضای مجازی، تهران، ایران

fa ارائه مدل خدمات بیمارستان هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء مقدمه: امروزه دنیای فناوری با پدیده ای رو به رشد با عنوان اینترنت اشیاء مواجه است؛ هدف از این مطالعه فراهم ساختن نیازمندی‌ها، مدل خدمات و مدل مفهومی زیرساخت بیمارستان هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء است که با توجه به یکپارچه‌سازی مبادلات بین اشیاء، روشی امن و قابل اطمینان می‌باشد. روش: این مطالعه از نوع راهبردی-کاربردی، و به منظور تبیین نیازمندی‌های زیرساخت بیمارستان هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء می‌باشد. ابتدا از طریق مطالعات کتابخانه‌ای نیازمندی‌های اولیه تهیه شد و با تنظیم پرسشنامه برای کادر درمان، متخصصین انفورماتیک پزشکی، فناوری اطلاعات و فناوری اطلاعات سلامت مورد بررسی قرار گرفت و با استفاده از تکنیک دلفی نهایی‌سازی شد. سپس براساس نیازمندی‌های استخراج شده، مدل خدمات بیمارستان هوشمند ارائه گردید و در نهایت مدل مفهومی زیرساخت بیمارستان هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء پیشنهاد شد. نتایج: تعداد 30 نیازمندی عملکردی و غیرعملکردی برای زیرساخت بیمارستان هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء نهایی گردید. پس از آن مدل پیشنهادی بر روی خدمات بیمارستانی شامل سه بخش خدمات زیرساخت، اصلی و ارزش افزوده ارائه شد، همچنین مدل مفهومی که زیست‌بوم سلامت در کشور را دربرمی‌گیرد و شامل سطوح زیرساخت ارتباطات و اطلاعات، سامانه‌های دیجیتالی-خدماتی، هوشمندی‌ خدماتی و نظام سلامت پیشنهاد شد. نتیجه‌گیری: با توجه به ضرورت فاکتورهایی همچون دقت، سرعت و اطمینان در حوزه مراقبت سلامت، توافق بر نیازمندی‌ها، مدل خدمات و مدل مفهومی کمک شایانی به طراحی و پیاده‌سازی بیمارستان هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء خواهد کرد و آن را دقیق‌تر و ساده‌تر به انجام خواهد رساند. Introduction: Nowadays, the world of technology is facing a growing phenomenon called the Internet of Things (IoT). The purpose of this study is to provide the infrastructure requirements, service model, and conceptual model for a smart hospital based on IoT, which is a safe and reliable method due to the integration of exchanges between objects. Method: In this strategic applied study, the infrastructure requirements of a smart hospital based on IoT are explained explains. First, basic requirements were prepared through library studies and, by setting up a questionnaire for medical staff and specialists in medical informatics, information technology, and health information technology, they were evaluated and then finalized using the Delphi technique. Then, based on extracted requirements, the service model of a smart hospital was presented. Finally, the conceptual model of IoT-based smart hospital infrastructure was suggested. Results: Thirty functional and non-functional requirements for IoT-based smart hospital infrastructure were determined. After that, the proposed model of services that can be provided in the hospital, including infrastructure, core and value-added services, was presented. Then, a conceptual model that includes the health ecosystem of the country, consisting of the levels of communication and information infrastructure, digital service systems, and the health system was provided. Conclusion: Agreement on the requirements, service and conceptual model, will help to design and implement the IoT-based smart hospital and make it more accurate and simple, according to factors affecting such as precision, speed and reliability in healthcare. Smart Hospital, Healthcare-Internet of Things (H-IoT), Infrastructure, Requirements, Integration بیمارستان هوشمند, اینترنت اشیاء مراقبت سلامت, نیازمندی‌ها, زیرساخت, یکپارچگی 267 276 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-645-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/82023/01/172022/11/12022/12/52022/11/23 1401/9/2 2023/01/282022/12/212023/02/132023/01/232023/01/242023/02/7 1401/11/18 Fatemeh Yadegari M.Sc. Student of Medical Informatics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran فاطمه یادگاری f_yadegari@modares.ac.ir 0031947532846009654 0031947532846009654 No کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Abbas Asosheh PhD in Computer and Telecommunication Engineering (voice transmission), Assistant Professor, Department of Medical Informatics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran عباس آسوشه Asosheh@modares.ac.ir 0031947532846009655 0031947532846009655 Yes دکترای مهندسی کامپیوتر و مخابرات(انتقال صوت)، استادیار، گروه انفورماتیک پزشکی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

fa شناسایی برنامه‌های کامپیوتری بازتوانی شناختی مؤثر در ارتقاء توجه در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال بیش فعالی- نقص توجه مقدمه: برنامه‌های کامپیوتری توانمندسازی مغزی با اجرای منظم، فشرده و مستمر تمرینات شناختی، سبب بهبود کارکردهای شناختی همچون توجه در اختلال بیش فعالی-نقص توجه می‌گردد. هدف این پژوهش شناسایی برنامه‌های کامپیوتری مؤثر در بهبود توجه در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال بیش فعالی و نقص توجه می‌باشد. روش: این مطالعه به صورت مروری- توصیفی در سال 2018 و از طریق مرور کتابخانه‌ای و جستجوی کلیدواژه‌های «اختلال بیش فعالی و نقص  توجه»،  «برنامه‌های  بازتوانی شناختی کامیپوتری»، «بازی درمانی»، در بانک‌های  اطلاعاتی PubMed،, Scopus  Google Scholar انجام گرفته است. نتایج حاصل از بررسی متون از طریق مصاحبه نیمه ساختارمند بررسی و براساس حیطه‌های توجه در کودکان و نوجوانان مبتلا به بیش فعالی و نقص توجه، طبقه‌بندی شدند. نتایج: براساس مطالعات، برنامه‌های شناختی کامپیوتری همچون Caption Log، Pay Attention، Cogmed Working Memory، Memory GYM، Attention GYM، Brainware Safari،8  Sciences ’ACTIVATET، Lumosity، My Happy Neuron، Smart Driver، و بسته‌ای توانبخشی همچون "مغزینه توجه و تمرکز" در ارتقاء انواع توجه (متمرکز، تقسیم شده، متناوب، مستمر و انتخابی) کودکان بیش فعال چهار سال به بالا، مؤثر بودند. نتیجه‌گیری: باتوجه به تأثیر قابل ملاحظه برنامه‌های بازتوانی شناختی کامپیوتری در توانمندسازی مهارت‌های شناختی همچون توجه، استفاده از آن‌ها به‌عنوان درمان مکمل در ارتقاء کیفیت زندگی کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال بیش فعالی- نقص توجه، امیدوارکننده است. اما، ارزیابی این‌گونه برنامه‌ها با نمونه‌های بزرگ‌تر، انتقال ارزیابی از اثرات آموزشی به زندگی روزانه و بهبود کیفیت آن‌ها از طریق ارائه مؤلفه‌های بیشتری از این گونه برنامه‌ها پیشنهاد می‌شود. Introduction: Computerized programs for brain empowerment with regular, intensive, and continuous cognitive exercises improve cognitive functions such as attention in attention deficit hyperactivity disorder. This review study aimed to identify effective computerized programs for improving attention in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Method: This descriptive narrative review was done in 2018 through library review and searching keywords including "attention deficit hyperactivity disorder", "computerized cognitive rehabilitation programs", and "play therapy" in databases such as PubMed, Scopus, and Google Scholar. The results of this review were investigated through the semi-structured interview and classified based on the attention areas of children and adolescents with ADHD. Results: Based on the review, Caption Log, Pay Attention, Cogmed Working Memory, Memory GYM, Attention GYM, Brainware Safari, 8 Sciences' ACTIVATET, Lumosity, My Happy Neuron, Smart Driver, and educational packages such as Maghzine were effective programs to improve different types of attention (focused, divided, intermittent, continuous, and selective) in the ADHD children aged four years old and older. Conclusion: Considering the significant effects of computerized cognitive rehabilitation programs in empowering cognitive skills such as attention, their use as a complementary treatment in improving the quality of life of children and adolescents with ADHD is promising. However, it is suggested to evaluate such programs with larger samples, transfer their educational effects to daily life, and improve their quality by providing more components of such programs. Attention Deficit, Hyperactivity, Computerized Cognitive Rehabilitation, Game Therapy بیش فعالی, نقص توجه, بازتوانی شناختی کامپیوتری, بازی درمانی 277 288 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-934-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/82023/01/172022/11/12022/12/52022/11/232022/11/13 1401/8/22 2023/01/282022/12/212023/02/132023/01/232023/01/242023/02/72023/01/28 1401/11/8 Azadeh Bashiri PhD in Health Information Management, Assistant Professor, Department of Health Information Management, School of Health Management and Information Sciences, Health Human Resources Research Center, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran آزاده بشیری bashiri.azadeh@gmail.com 0031947532846009656 0031947532846009656 No دکترای مدیریت اطلاعات سلامت، استادیار، گروه مدیریت اطلاعات سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، مرکز تحقیقات منابع انسانی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Leila Shahmoradi PhD in Health Information Management, Professor, Department of Health Information Management and Medical Informatics, School of Allied Medical Sciences, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran لیلا شاهمرادی Lshahmoradi20@gmail.com 0031947532846009657 0031947532846009657 No دکترای مدیریت اطلاعات سلامت، استاد، گروه مدیریت اطلاعات سلامت و انفورماتیک پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Behrouz Alizadeh Savareh PhD in Medical Informatics, Research and Development Manager, Department of Artificial Intelligence, Naaptech Co, Tehran, Iran بهروز علیزاده سواره alizade.behruz@gmail.com 0031947532846009658 0031947532846009658 No دکتری انفورماتیک پزشکی، مدیر تحقیق و توسعه، بخش هوش مصنوعی، شرکت ناپتک، تهران، ایران Marjan Ghazisaeedi PhD in Health Information Management, Professor, Department of Health Information Management and Medical Informatics, School of Allied Medical Sciences, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرجان قاضی سعیدی ghazimar@tums.ac.ir 0031947532846009659 0031947532846009659 Yes دکترای مدیریت اطلاعات سلامت، استاد، گروه مدیریت اطلاعات سلامت و انفورماتیک پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

fa بررسی کاربرد واقعیت مجازی در بیمارستان‌ها: مروری سیستماتیک مقدمه: به علت گسترش روزافزون استفاده از فناوری واقعیت مجازی در حوزه مراقبت بهداشتی، مطالعه حاضر با هدف بررسی سیستماتیک کاربرد واقعیت مجازی در بیمارستان‌ها انجام شده است. روش: به منظور دسترسی به مقالات مرتبط، کلیدواژه‌های " "Virtual Reality، "Hospital" و مترادفات آن‌ها در پایگاه‌های اطلاعاتیWeb of science ، PubMed و Scopus و موتورجستجوگر Google Scholar بدون محدودیت زمانی تا تاریخ 15 اوت  2022 مورد جستجو قرار گرفتند. مقالات اصیل منتشر شده به زبان انگلیسی که به «کاربرد واقعیت مجازی در بیمارستان» پرداخته بودند، به مطالعه وارد شدند و ویژگی‌های آن‌ها مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: یازده مقاله به مطالعه حاضر وارد شدند. در این مطالعات کاربردهای متنوعی برای واقعیت مجازی در محیط بیمارستان گزارش شده است. بیشترین کاربرد واقعیت مجازی در بیمارستان‌ها مدیریت علائم رفتاری، ایجاد آرامش و القای احساسات مثبت در بیماران و کادر درمان، توان‌بخشی در زمینه‌های جسمی، روانی و عاطفی برای بیماران، ارائه آموزش به ارائه‌دهندگان مراقبت در بخش‌های مختلف بیمارستان، حضور مجازی در خانه برای کودکان و نوجوانان بستری در بیمارستان و به عنوان مکمل رویه‌ای برای زندگی کودکان و همچنین جایگزین تطبیقی برای تجربیات در محیط واقعی برای دستیاران می‌باشد. نتیجه‌گیری: با توجه به تأثیر مثبت استفاده از واقعیت مجازی در بیمارستان، پیشنهاد می‏شود تکنولوژی واقعیت مجازی به عنوان یک ابزار کمکی در جهت بهبود آموزش، درمان و پیشگیری در حوزه مراقبت‏های بهداشتی به کار گرفته شود. Introduction: Due to the increasing use of virtual reality (VR) technology in the healthcare field, the present study was conducted to systematically investigate the use of VR in hospitals. Method: To access related articles, the keywords "Virtual Reality" and "Hospital" and their synonyms were searched in databases of Web of Science, PubMed, Scopus, and Google Scholar without a time limit until August 15, 2022. The original articles that were published in English and dealt with "the application of virtual reality in the hospital" were included in the study, and their characteristics were analyzed. Results: Eleven articles were included in the present study, in which various applications for VR in the hospital environment have been reported. The most common uses of VR in hospitals are as follows: managing behavioral symptoms, creating relaxation and inducing positive emotions in patients, providing treatment and physical, mental, and emotional rehabilitation in patients, providing training for care providers in different hospital departments, virtual presence at home for hospitalized children and teenagers; VR can also work as a supplement to the procedure for the children's lives and an adaptive substitute for experiences in the real environment for the medical residents.. Conclusion: Considering the positive impact of using VR in hospitals, using this technology as an auxiliary tool to improve education, treatment, and prevention in the healthcare system is suggested. Virtual Reality, Hospital, Systematic review واقعیت مجازی, بیمارستان, مرور سیستماتیک 289 303 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-953-2&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/82023/01/172022/11/12022/12/52022/11/232022/11/132022/12/25 1401/10/4 2023/01/282022/12/212023/02/132023/01/232023/01/242023/02/72023/01/282023/01/28 1401/11/8 Fatemeh Ameri M.Sc. Student in Health Information Technology, Student Research Committee, Department of Health Information Technology, School of Paramedical Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran فاطمه عامری AmeriF4012@mums.ac.ir 0031947532846009660 0031947532846009660 No دانشجوی کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات سلامت، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده علوم پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Fatemeh Haghparast B.Sc. Student in Nursing, Department of Nursing, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran فاطمه حق پرست fatemehaghparast.80@gmail.com 0031947532846009661 0031947532846009661 No دانشجوی کارشناسی پرستاری، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران Zahra Akhondi B.Sc. in Nursing, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran زهرا آخوندی Zahra.akhondi89@gmail.com 0031947532846009662 0031947532846009662 No کارشناس پرستاری، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Seyedeh Zahra Mirdoosti Dozein B.Sc. Student in Surgical Technology, Student Research Committee, Department of Surgical Technology, Ferdows School of Paramedical and Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran سیده زهرا میردوستی دوزین seyedehzahramirdoosti80@gmail.com 0031947532846009663 0031947532846009663 No دانشجوی کارشناسی اتاق عمل، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه اتاق عمل، دانشکده پیراپزشکی و بهداشت فردوس، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Zohreh Javanmard Ph.D. Student in Health Information Management, Department of Health Information Management, School of Allied Medical Sciences, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran زهره جوانمرد zohreh.javanmard44@gmail.com 0031947532846009664 0031947532846009664 Yes دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت اطلاعات سلامت، گروه مدیریت اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

fa توسعه مدل بومی ارزیابی کاربردپذیری سیستمهای اطلاعات سلامت منطبق با تکنیک ارزیابی اکتشافی مقدمه: کاربردپذیری، معیاری کیفی برای ارزیابی سیستم‌های اطلاعاتی می‌باشد که از طریق ارزیابی رابط-کاربری قابل سنجش می‌باشد. مشکلات رابط-کاربری می‌تواند باعث افزایش خطای کاربران، کاهش رضایت آنان، کاهش کارایی و عدم پذیرش سیستم های اطلاعاتی شود. از این‌رو سازمان بین‌المللی استاندارد، ارزیابی کاربردپذیری را برای پذیرش و پیاده‌سازی سیستم های اطلاعاتی توصیه می‌کند؛ لذا این مطالعه با هدف طراحی مدل بومی ارزیابی کاربردپذیری سیستم های اطلاعات سلامت منطبق با ارزیابی اکتشافی انجام گرفته است. روش: این مطالعه کیفی چند مرحله‌ای در سال 1399 انجام شد. جستجو در پایگاه‌های ScienceDirect، PubMed، Web of Science، Scopus، Civilica و Magiran انجام گردید. پس از احراز معیارهای ورود، مقالات نمره‌دهی شدند. سپس، مدل اولیه با استخراج داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای ایجاد و با استفاده از تکنیک دلفی اعتبار‌سنجی شد و سرانجام مدل نهایی ارائه گردید. نتایج: مدل بومی با استفاده از سیزده اصل توسعه داده شد: 1) شفافیت سیستم، 2) تطابق بین سیستم و دنیای واقعی، 3) کنترل و آزادی کاربر، 4) همسانی و استانداردها، 5) کمک به کاربران در شناسایی، تشخیص و اصلاح خطا، 6) پیشگیری از خطا، 7) شناخت به‌جای یادآوری، 8) طراحی انعطاف‌پذیر، 9) طراحی زیبا، 10) راهنمایی و مستند‌سازی، 11) مهارت، 12) تعامل قابل احترام و محترمانه با کاربر، و 13) حفظ حریم خصوصی. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که بـومی‌سـازی ارزیابی کاربردپذیری سیستم های اطلاعات سلامت منطبق با ارزیابی اکتشافی و بر اساس منابع اطلاعاتی معتبر، رویکردی هوشـمندانه اسـت چراکـه نـه تنهـا موجـب جلوگیری از فرآیندهای تکراری  می‌گــردد بلکــه با بهره‌گیری از بهتـــرین و به روزترین منابع، ارائـه بــا کیفیـــت‌تـــرین ارزیابی را ممکن می‌سازد. Introduction: A quality criterion for evaluating information systems (ISs) is their usability, which can be determined by examining the user interface. User interface issues may generate user errors, dissatisfaction, and inefficiency, making IS adoption difficult. Therefore, the International Standard Organization recommends usability testing to evaluate IS acceptability and deployment. So, this study aimed to develop a native model for the usability testing of hospital information systems (HISs) via heuristic evaluation (HE). Method: This multi-staged qualitative study was conducted in 2020; ScienceDirect, PubMed, Web of Science, Scopus, Civilica, and Magiran databases were searched. After meeting the inclusion criteria, the articles were scored. Then, the initial model was created in the following stage by extracting data from library sources and validated using the Delphi technique, and consequently, the final model was presented. Results: : The native model was developed using thirteen principles: 1) visibility of system status, 2) the match between the system and the real world, 3) users’ control and freedom, 4) consistency and standards, 5) error prevention, 6) recognition rather than recall, 7) flexibility and efficiency of use, 8) aesthetic and minimalist design, 9) helping users recognize, diagnose, and recover errors, 10) documentation and help, 11) skill , 12) pleasurable, respectful interaction with users, and 13) privacy protection. Conclusion: This study demonstrated that localizing the usability evaluation of HISs based on trustworthy sources and HE is a wise strategy, because not only it avoids repetitive processes, but also it uses the best up-to-date resources to enable the presentation of the highest evaluation quality. Health information systems, Heuristic evaluation, Usability سیستم اطلاعات سلامت, ارزیابی اکتشافی, کاربردپذیری 304 324 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-978-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/252022/09/82023/01/172022/11/12022/12/52022/11/232022/11/132022/12/252023/02/7 1401/11/18 2023/01/282022/12/212023/02/132023/01/232023/01/242023/02/72023/01/282023/01/282023/03/13 1401/12/22 Leila Kaboutarizadeh MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran لیلا کبوتری زاده lkaboutari@gmail.com 0031947532846009665 0031947532846009665 No دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Marzieh Kordi MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran مرضیه کردی kordimarzieh@yahoo.com 0031947532846009666 0031947532846009666 No دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Zahra Koohmare MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran زهرا کوهمره koohmarezahra@gmail.com 0031947532846009667 0031947532846009667 No دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Seyyed Mohsen Hosseini MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran سید محسن حسینی mohsen77749@gmail.com 0031947532846009668 0031947532846009668 No دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Amirabbas Azizi PhD in Medical Informatics, Department of Health Information Technology, School of Allied Medical Sciences, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran امیرعباس عزیزی amirabbas.azizi@gmail.com 0031947532846009669 0031947532846009669 Yes دکترای انفورماتیک پزشکی، استادیار، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز‌، اهواز، ایران