Hosseini S Y, Mohseni M, Dastani M. Analysis of Scientific Production in Telemedicine in Iran: A Literature Review Using Text Mining Approach. jhbmi 2026; 12 (4) :359-371
URL:
http://jhbmi.ir/article-1-960-fa.html
حسینی سید یونس، محسنی مهناز، داستانی میثم. بررسی تولیدات علمی پزشکی از راه دور در ایران: رویکرد متنکاوی. مجله انفورماتیک سلامت و زیست پزشکی. 1404; 12 (4) :359-371
URL: http://jhbmi.ir/article-1-960-fa.html
دکترای علم اطلاعات و دانششناسی (بازیابی اطلاعات و دانش)، مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
چکیده: (814 مشاهده)
مقدمه: پیشرفتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در سالهای اخیر موجب تحول در ارائه خدمات سلامت شده و پزشکی از راه دور بهعنوان رویکردی مؤثر برای بهبود دسترسی، کاهش هزینهها و پشتیبانی از مراقبت مستمر بیماران مطرح گردیده است. در ایران نیز توجه پژوهشگران به این حوزه افزایش یافته، اما همچنان موانعی در زمینههای سیاستی، زیرساختی و فرهنگی وجود دارد. این مطالعه با هدف شناسایی روندها و موضوعات تولیدات علمی پزشکی از راه دور در ایران انجام شده است.
روش کار: مطالعه حاضر یک مرور نظاممند از مطالعات گذشته است که با بهکارگیری فنون متنکاوی انجام شده است. دادهها شامل ۲۶۷ رکورد علمی مرتبط با پزشکی از راه دور از سوی پژوهشگران ایرانی بود که در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۵ از پایگاه اسکوپوس استخراج گردید. دادهها پس از پیشپردازش (شامل حذف علائم، کلمات توقف و...) مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. سپس با استفاده از الگوریتم تخصیص پنهان دیریکله (LDA)، موضوعات تولیدات علمی شناسایی شد. نتایج در قالب ابرواژگان، خوشههای موضوعی و روندهای زمانی بهصورت مصورسازی نمایش داده شد.
یافتهها: نتایج تحلیل دادهها ۹ خوشه موضوعی اصلی را آشکار ساخت. بیشترین میزان انتشارات به موضوع «ارزیابی و کاربردپذیری سیستمها و اپلیکیشنهای سلامت همراه» اختصاص یافت. سایر خوشهها عبارت بودند از: سیاستگذاری و استانداردسازی، مداخلات سلامت همراه، مدیریت بیماری و خودمراقبتی، امنیت و حریم خصوصی دادهها، و توسعه روششناسی.
نتیجهگیری: نتایج نشان داد که تولیدات علمی پزشکی از راه دور در ایران در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته و از تمرکز صرف بر کاربردهای بالینی بهسمت توجه به ابعاد سیاستی، فناورانه و مدیریتی حرکت کرده است. با این حال، توجه کمتر به حوزههایی همچون امنیت داده، پذیرش فرهنگی و عدالت در دسترسی، نشاندهنده خلأهای مهمی است که باید در مطالعات آینده مورد تأکید قرار گیرند.
مقدمه: پیشرفتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در سالهای اخیر موجب تحول در ارائه خدمات سلامت شده و پزشکی از راه دور بهعنوان رویکردی مؤثر برای بهبود دسترسی، کاهش هزینهها و پشتیبانی از مراقبت مستمر بیماران مطرح گردیده است. در ایران نیز توجه پژوهشگران به این حوزه افزایش یافته، اما همچنان موانعی در زمینههای سیاستی، زیرساختی و فرهنگی وجود دارد. این مطالعه با هدف شناسایی روندها و موضوعات تولیدات علمی پزشکی از راه دور در ایران انجام شده است.
روش کار: مطالعه حاضر یک مرور نظاممند از مطالعات گذشته است که با بهکارگیری فنون متنکاوی انجام شده است. دادهها شامل ۲۶۷ رکورد علمی مرتبط با پزشکی از راه دور از سوی پژوهشگران ایرانی بود که در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۵ از پایگاه اسکوپوس استخراج گردید. دادهها پس از پیشپردازش (شامل حذف علائم، کلمات توقف و...) مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. سپس با استفاده از الگوریتم تخصیص پنهان دیریکله (LDA)، موضوعات تولیدات علمی شناسایی شد. نتایج در قالب ابرواژگان، خوشههای موضوعی و روندهای زمانی بهصورت مصورسازی نمایش داده شد.
یافتهها: نتایج تحلیل دادهها ۹ خوشه موضوعی اصلی را آشکار ساخت. بیشترین میزان انتشارات به موضوع «ارزیابی و کاربردپذیری سیستمها و اپلیکیشنهای سلامت همراه» اختصاص یافت. سایر خوشهها عبارت بودند از: سیاستگذاری و استانداردسازی، مداخلات سلامت همراه، مدیریت بیماری و خودمراقبتی، امنیت و حریم خصوصی دادهها، و توسعه روششناسی.
نتیجهگیری: نتایج نشان داد که تولیدات علمی پزشکی از راه دور در ایران در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته و از تمرکز صرف بر کاربردهای بالینی بهسمت توجه به ابعاد سیاستی، فناورانه و مدیریتی حرکت کرده است. با این حال، توجه کمتر به حوزههایی همچون امنیت داده، پذیرش فرهنگی و عدالت در دسترسی، نشاندهنده خلأهای مهمی است که باید در مطالعات آینده مورد تأکید قرار گیرند.
نوع مطالعه:
مقاله مروری تشریحی |
موضوع مقاله:
پزشکی راه دور دریافت: 1404/7/8 | پذیرش: 1404/10/26