دوره 12، شماره 3 - ( 9-1404 )
جلد 12 شماره 3 صفحات 264-250 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Sarafinejad A, ShojaeiBaghini M, Ahmadipour A. Development of an Ontology Model for the Blood and Blood Products Supply and Demand Chain in Iran. jhbmi 2025; 12 (3) :250-264
URL: http://jhbmi.ir/article-1-951-fa.html
URL: http://jhbmi.ir/article-1-951-fa.html
صرافی نژاد افشین، شجاعی باغینی مهدیه، احمدی پور علی حسن. توسعه مدل هستیشناسی زنجیره عرضه و تقاضای خون و فرآوردههای خونی در ایران. مجله انفورماتیک سلامت و زیست پزشکی. 1404; 12 (3) :250-264
دانشجوی دکتری انفورماتیک پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران
چکیده: (17 مشاهده)
مقدمه: هستیشناسی بهعنوان یک روش صوری برای نمایش دقیق مفاهیم، موجودیتها و روابط آنها، نقش مهمی در مدلسازی جریان کاری فرآیندهای پیچیده دارد. اگرچه مطالعات متعددی در این زمینه انجام شده، اما در ایران کاربرد مدلهای هستیشناسی در زنجیره انتقال خون همچنان محدود است. این مطالعه با هدف توسعه یک مدل هستیشناسی عرضه و تقاضای خون در ایران انجام شده است تا از طریق یکپارچهسازی مفاهیم و فرآیندها، پشتیبانی تصمیم گیری، تبادل اطلاعات و بهبود کارایی و ایمنی در زنجیره انتقال خون فراهم شود.
روش کار: برای توسعه مدل هستیشناسی از روش Methontology استفاده شد. مراحل این روش شامل تعیین مشخصات، کسب دانش، مفهومسازی، یکپارچهسازی، پیادهسازی، ارزیابی و مستندسازی است. پیاده سازی هستی شناسی با کمک ویرایشگر Protégé نسخه 5.6.3 و ارزیابی کیفی مدلها با رویکرد FOCA انجام شد. همچنین برای ارتقاء کیفیت مفهومسازی فرآیندها، دو نمودار جریان داده و خط شنا طراحی شدند.
یافتهها: دو مدل هستیشناسی برای بیمارستان و سازمان انتقال خون توسعه یافت. مدل بیمارستان شامل ۲۶ کلاس و زیرکلاس، ۴۶ ویژگی رابطهای، ۴۳ ویژگی دادهای و ۶۴۴ اکسیوم بود، در حالی که مدل سازمان انتقال خون شامل ۱۱ کلاس و زیرکلاس، ۲۴ ویژگی رابطهای، ۲۵ ویژگی دادهای و ۳۱۸ اکسیوم بود. پس از تعریف اجزا و قوانین، مدلهای گرافیکی هر دو هستیشناسی نیز طراحی شدند. ارزیابی کیفیت نشان داد که مدل بیمارستان با نمره 0/995 و مدل سازمان انتقال خون با نمره 0/951 از کیفیت بالایی برخوردارند.
نتیجهگیری: طراحی و توسعه مدل هستیشناسی زنجیره عرضه و تقاضای خون، در درک دامنه فرآیندها، اشتراکگذاری دادهها، مستندسازی و انتقال دانش به کاربران کمک میکند. برای توسعه مؤثر یک هستیشناسی، برخورداری از شناخت دقیق و جامع نسبت به فعالیتها، وظایف، مفاهیم و روابط حاکم بر دامنه مورد مطالعه، امری ضروری است. ارزیابی مدلهای هستیشناسی نقش کلیدی در شناسایی نواقص مفهومی، بهینهسازی ساختار دانش، و بهبود فرآیندهای سازمانی دارد.
روش کار: برای توسعه مدل هستیشناسی از روش Methontology استفاده شد. مراحل این روش شامل تعیین مشخصات، کسب دانش، مفهومسازی، یکپارچهسازی، پیادهسازی، ارزیابی و مستندسازی است. پیاده سازی هستی شناسی با کمک ویرایشگر Protégé نسخه 5.6.3 و ارزیابی کیفی مدلها با رویکرد FOCA انجام شد. همچنین برای ارتقاء کیفیت مفهومسازی فرآیندها، دو نمودار جریان داده و خط شنا طراحی شدند.
یافتهها: دو مدل هستیشناسی برای بیمارستان و سازمان انتقال خون توسعه یافت. مدل بیمارستان شامل ۲۶ کلاس و زیرکلاس، ۴۶ ویژگی رابطهای، ۴۳ ویژگی دادهای و ۶۴۴ اکسیوم بود، در حالی که مدل سازمان انتقال خون شامل ۱۱ کلاس و زیرکلاس، ۲۴ ویژگی رابطهای، ۲۵ ویژگی دادهای و ۳۱۸ اکسیوم بود. پس از تعریف اجزا و قوانین، مدلهای گرافیکی هر دو هستیشناسی نیز طراحی شدند. ارزیابی کیفیت نشان داد که مدل بیمارستان با نمره 0/995 و مدل سازمان انتقال خون با نمره 0/951 از کیفیت بالایی برخوردارند.
نتیجهگیری: طراحی و توسعه مدل هستیشناسی زنجیره عرضه و تقاضای خون، در درک دامنه فرآیندها، اشتراکگذاری دادهها، مستندسازی و انتقال دانش به کاربران کمک میکند. برای توسعه مؤثر یک هستیشناسی، برخورداری از شناخت دقیق و جامع نسبت به فعالیتها، وظایف، مفاهیم و روابط حاکم بر دامنه مورد مطالعه، امری ضروری است. ارزیابی مدلهای هستیشناسی نقش کلیدی در شناسایی نواقص مفهومی، بهینهسازی ساختار دانش، و بهبود فرآیندهای سازمانی دارد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
